13.04.2017: Ο RATZEL, O ZΩΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ & Η ΤΟΥΡΚΙΑ

του Ιωάννη Κωνσταντόπουλου*

Ο Φρίντριχ/Φρειδερίκος Ράτσελ (Friedrich Ratzel, 1844-1904) ήταν Γερμανός γεωγράφος, ακαδημαϊκός (καθηγητής Γεωγραφίας στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο Μονάχου και εν συνεχεία στο Πανεπιστήμιο της Λειψίας) και εθνογράφος, επηρεασμένος από την σκέψη του Δαρβίνου. Είναι γνωστός σαν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο ''Lebensraum'' (έγραψε βιβλίο με αυτό το όνομα το 1901), που σημαίνει Ζωτικός Χώρος, ενώ έθεσε τα θεμέλια της Γεωπολιτικής επιστήμης, την οποία ανέπτυξε θεωρητικά και της οποίας θεωρείται πνευματικός πατέρας, αναπτύσσοντας την έννοια της Πολιτικής Γεωγραφίας (γερμ. Politische Geographie) που αναγνώρισε την επιστημονική προέλευση της Γεωπολιτικής ανάλυσης στην επιστήμη της Γεωγραφίας, της Οικονομίας και της Πολεμολογίας.

 Επίσης θεωρείται, μαζί με τον έτερο μεγάλο Γερμανό γεωγράφο και γεωπολιτικό θεωρητικό Κάρλ Έρνστ Χαουσχόφερ (Karl Ernst Haushofer), ως ο ιδρυτής της Γερμανικής Σχολής της Γεωπολιτικής, της πρώτης σχολής Γεωπολιτικής διεθνώς. Ο Ratzel έγραψε για τον φυσικό διαχωρισμό που υπάρχει μεταξύ των χερσαίων και ναυτικών δυνάμεων, αναγνωρίζοντας ότι μια ναυτική δύναμη έχει το πλεονέκτημα να διεξάγει εμπόριο, μπορώντας έτσι να είναι αυτάρκης, αποδεχόμενος όμως την έννοια της ''Κεντρικής Γης''/Heartland.

Για τον Ratzel: οτιδήποτε εντυπώθηκε στον χώρο διατηρείται σε αυτόν, οτιδήποτε θα ωριμάσει στον χώρο ήδη περιέχεται σε αυτόν. Έτσι δίνοντας στην έννοια του χώρου οντολογική ύπαρξη (δηλ. σκέψη υπό το πρίσμα του χώρου), θα αποδώσει την βάση της Πολιτικής Γεωγραφίας του. Πιο συγκεκριμένα, τα κράτη είναι οργανικές οντότητες που μεγαλώνουν ή μικραίνουν, ενώ τα σύνορα είναι απλές παύσεις στη φυσική τους ανάπτυξη, άρα είναι προσωρινά. Ωστόσο δεν είναι καθαυτά τα κράτη οι οργανισμοί, αλλά το έδαφος, με τον πνευματικό δεσμό που έχει με τον πληθυσμό (λαό), που ζει σε αυτό και από αυτό. Επίσης υποστήριξε ότι η έκταση των συνόρων ενός κράτους, αντικατοπτρίζει την ''υγεία'' ενός έθνους. Έλαβε μέρος στον Γάλλο-Πρωσικό πόλεμο του 1870, όπου τραυματίστηκε δυο φόρες. Συνδέθηκε με την ναζιστική ιδεολογία, χωρίς όμως να έχει κάποια σχέση με αυτήν. 

Η Οργανική Θεωρία της ανάπτυξης των κρατών του Ratzel, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ερμήνευση της κατεύθυνσης των σύγχρονων τάσεων του Τουρκικού και Ελληνικού γεωπολιτικού δυναμικού, αφού επεξηγεί: την φάση διάλυσης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, με αιχμή του δόρατος την προσπάθεια επέκτασης του σύγχρονου Ελληνικού κράτους, αλλά και την μετέπειτα φάση υποχώρησης της Ελλάδας, στην προσπάθεια αντεπίθεσης (1921-22) και αργότερα ανατροπής των τετελεσμένων της Συνθήκης της Λωζάνης από την Τουρκία (από το 1974 έως σήμερα).

Αυτές οι δυο φάσεις είναι ενδεικτικές της υγείας και της φυσικής ανάπτυξης των δυο κρατών ανά περιόδους, φανερώνοντας την ακμή και παρακμή τους. Εάν θεωρήσουμε λοιπόν, την Τουρκία και την Ελλάδα δυο ζωντανούς οργανισμούς, οι οποίοι έχουν ανάγκη, όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί, να τραφούν, τότε καταλαβαίνουμε ότι σύμφωνα με την Οργανική Θεωρία, αυτό μπορεί να καταστεί δυνατό μόνο με την προσάρτηση νέων περιοχών. Η χώρα μας, που αδυνατεί να ανταπεξέλθει σε αυτή τη μάχη ''διατροφής'', δηλαδή να προασπίσει το υπάρχον status quo, θα αντιμετωπίσει ακόμα και το ενδεχόμενο εξαφάνισης, όπως ακριβώς υποδεικνύεται στη θεωρία του Δαρβίνου, όπου τα βιολογικά όντα προορίζονται να χαθούν, εφόσον δεν ανταπεξέλθουν στον υπέρ υπάρξεως αγώνα.

Έχοντας πλέον μπει στην δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα και διανύοντας ακόμα την φάση υποχώρησης της Ελλάδας, απέναντι στον αναθεωρητισμό της Τουρκίας, που αναζητά ζωτικό χώρο στο Αιγαίο και την Θράκη, γίνεται κατανοητό γιατί το γεωπολιτικό δυναμικό της Αθήνας συνεχίζει να συρρικνώνεται, φτάνοντας τελικά στην χρεοκοπία.

Η Οργανική Θεωρία υποδεικνύει, ότι ο Τουρκικός γεωγραφικός όγκος όπως διαμορφώθηκε το 1923 (με την Συνθήκη της Λωζάνης που έθεσε τα όρια της σύγχρονης Τουρκίας) και το 1974 (με την εισβολή και κατοχή της βόρειας Κύπρου) και η συνεχής αναθεωρητική πολιτική της Τουρκικής ελίτ (Κεμαλιστές, Νεο-οθωμανοί), δημιουργεί μια τάση που θα καταστλήσει κάποια στιγμή την Άγκυρα περιφερειακή υπερδύναμη, σε βάρος του Ελληνισμού. Με την Ελλάδα, σε παρατεταμένη παρακμή και με συνολικά υποδεέστερη φυσική ανάπτυξη σε σχέση με την Τουρκία, μπορούμε να μιλάμε με βεβαιότητα πως μελλοντικά θα αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο αλλαγής συνόρων σε βάρος της! 

 

* Διεθνολόγος, νομικός και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α.

 

Add comment


Security code
Refresh

14.09.2017: Ο ΣΑΒΒΑΣ ΚΑΛΕΝΤΕΡΙΔΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΣΤΟ ΚΟΥΡΔΙΣΤΑΝ (ΠΗΓΗ: ΤasTV/Πέλλα)
27.09.2017: Ο Καθηγ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΓΙΑΛΛΟΥΡΙΔΗΣ ΣΤΟΝ ΣΚΑΙ
You are here: Home Άρθρα ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Γεωστρατηγική 13.04.2017: Ο RATZEL, O ZΩΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ & Η ΤΟΥΡΚΙΑ